Ông Trần Lê tươi cười trước những cây hoa anh đào nở rộ trong vườn cây ven hồ do ông quản lý (ngày 8, tại Điện Biên Phủ, Tây Bắc Việt Nam).
"Tiến sĩ Sakura" của Việt Nam
Tại vùng Tây Bắc Việt Nam, có một người Việt được biết đến với biệt danh “Tiến sĩ Sakura”. Đó là ông Trần Lê (81 tuổi), người vẫn đang tiếp tục nghiên cứu và trồng hoa anh đào Nhật Bản. Từ 10 hạt giống được nhận từ một người Nhật, ông đã tự mình tạo nên một địa điểm ngắm hoa anh đào nổi tiếng chỉ trong một thế hệ. Ông mong muốn trồng hoa anh đào Nhật Bản trên khắp Việt Nam, góp phần củng cố tình hữu nghị Việt – Nhật.
Hình ảnh: Du khách ngắm hoa tại vườn của ông Lê
Vườn hoa anh đào bên hồ Điện Biên Phủ
Điện Biên Phủ, một thành phố gần biên giới Lào, cách thủ đô Hà Nội khoảng 300 km về phía Tây. Vào đầu tháng 1, bên bờ hồ cách trung tâm thành phố khoảng một giờ lái xe, những cây hoa anh đào hồng và trắng nở rộ thành từng cụm. Khu vực này là vườn hoa anh đào do ông Lê quản lý. Với diện tích khoảng 10 hecta, vườn có khoảng 20 loài hoa anh đào Nhật Bản, bao gồm cả Edohigan, và vào thời điểm này, nơi đây nhộn nhịp du khách. “Bây giờ là thời điểm đẹp nhất để ngắm hoa. Thật sự rất rực rỡ,” ông Lê mỉm cười nói.
Hành trình từ kỹ sư công nghệ sinh học đến nhà nghiên cứu nông nghiệp
Năm 1968, trong Chiến tranh Việt Nam khi đất nước chia cắt, ông Lê, một thành viên của Quân đội miền Bắc Việt Nam, được cử đi học chương trình công nghệ sinh học tại Hungary, Đông Âu, và đã theo học tại một trường đại học ở thủ đô Budapest trong bảy năm. Sau khi chiến tranh kết thúc vào tháng 9 năm 1975, ông trở về nước và làm việc tại một viện nghiên cứu quốc gia, áp dụng kiến thức về nuôi cấy thực vật để hỗ trợ nông dân.
Niềm đam mê thử thách: Từ Wasabi đến Hoa Anh đào
Khi lập gia đình, ông rời viện nghiên cứu và trở thành một nhà nghiên cứu nông nghiệp độc lập tại Đà Lạt, một vùng cao nguyên miền Trung và Nam Việt Nam nổi tiếng về nông nghiệp. Vào giữa những năm 90, ông bị cuốn hút bởi hương vị của Wasabi tại một nhà hàng sushi ở Hà Nội. Mặc dù Wasabi được biết đến là khó trồng, nhưng với “tính cách thích thử thách”, ông đã nhanh chóng bắt tay vào sản xuất và đến khoảng năm 2000, sản lượng đã tăng lên 20 tấn mỗi năm và được xuất khẩu sang Nhật Bản.
Trong thời gian đó, ông nghe nói hoa anh đào Nhật Bản không thể phát triển ở Việt Nam, điều này đã một lần nữa thổi bùng lên tinh thần thử thách của ông với mong muốn “trồng được hoa anh đào Nhật Bản”.
Để đánh thức mầm hoa anh đào, chúng cần được tiếp xúc với cái lạnh của mùa đông. Ông đã nhận định rằng khí hậu vùng núi phía Bắc, nơi có bốn mùa, là phù hợp để trồng. Ông được một người bạn Nhật Bản tặng 10 hạt giống Edohigan, và với việc kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt, 9 hạt đã nảy mầm. Ông kiên trì nuôi dưỡng cây con. Bốn năm sau khi bắt đầu thử thách, vào năm 2008, một vài cây hoa anh đào đã nở hoa.