Cô Lê Thị Thùy (phải), hướng dẫn viên người Việt, đang chỉ dẫn học viên tại Trường dạy lái xe Homechigiru Ise, thành phố Ise, vào 14:14 ngày 12 tháng 1 năm 2026. Ảnh: Shibuya Masaya.

Trong bối cảnh ngành vận tải như taxi, xe buýt, xe tải đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng, Trường dạy lái xe "Homechigiru Ise" tại thành phố Ise, tỉnh Mie, đang tập trung hỗ trợ đào tạo tài xế nước ngoài. Trường đã chủ động triển khai nhiều sáng kiến, bao gồm phát triển một ứng dụng dịch thuật chuyên biệt dành riêng cho việc học lái xe ô tô.

"Homechigiru Ise" đúng như tên gọi, lấy phương châm "khen ngợi để phát triển" làm kim chỉ nam giảng dạy và rất được lòng giới trẻ.

Nhu cầu đăng ký chờ hơn nửa năm

Nhận thấy tình trạng thiếu hụt lao động, trường đã bắt đầu đào tạo tài xế nước ngoài và phát triển ứng dụng dịch thuật nhằm tạo ra một hệ thống mà học viên có thể an tâm tham gia khóa học bằng tiếng mẹ đẻ. Kể từ tháng 10 năm 2020, trường bắt đầu đào tạo người Trung Quốc đang cư trú tại Nhật Bản, và từ tháng 10 năm 2024, đối tượng đã mở rộng sang cả người Việt Nam.

Số lượng trường dạy lái xe có khả năng hướng dẫn bằng tiếng nước ngoài trên toàn quốc còn hạn chế. Khi phương pháp "khen ngợi để phát triển" của trường được lan truyền trên mạng xã hội, học viên nước ngoài từ khắp nơi trên cả nước đã đổ về. Trong mùa học vừa qua (tháng 10 năm 2024 - tháng 11 năm 2025), tổng số học viên nhập học (cả hình thức học tại trường và nội trú) bao gồm 140 người Trung Quốc và 120 người Việt Nam.

Có những thời điểm danh sách chờ đăng ký kéo dài hơn nửa năm. Ông Kato Shingo, Phó quản lý trường, chia sẻ: "Có một giai đoạn, số lượng đơn đăng ký tăng vọt đến mức chúng tôi không thể hiểu nổi, nhưng chúng tôi rất biết ơn vì điều đó."

Chương trình đào tạo tài xế nước ngoài ban đầu chỉ có hai hướng dẫn viên. Hiện tại, số lượng hướng dẫn viên đã tăng lên 10 người, bao gồm 6 người Trung Quốc, 3 người Việt Nam và 1 người Nhật Bản thông thạo tiếng Trung, nhằm phục vụ các học viên gặp khó khăn với tiếng Nhật.

Mặt khác, những học viên nước ngoài có thể giao tiếp tiếng Nhật ở một mức độ nhất định thường được hướng dẫn bởi các giáo viên người Nhật. Tuy nhiên, một vấn đề mới đã được đặt ra. Các giáo viên Nhật Bản cho biết rất khó để giúp học viên nước ngoài hiểu đúng ý nghĩa của các biển báo giao thông và nội dung Luật Giao thông Đường bộ cần thiết cho việc lái xe bằng tiếng Nhật.

Mặc dù có sách hướng dẫn lái xe bằng tiếng mẹ đẻ, nhưng các hướng dẫn viên người Nhật vẫn mong muốn "có một ứng dụng có thể truyền đạt chính xác các thuật ngữ giao thông". Do đó, vào năm 2024, trường đã phát triển một ứng dụng dịch thuật độc quyền nhằm vượt qua rào cản ngôn ngữ.

Ứng dụng độc quyền lan rộng khắp cả nước

Điểm đặc biệt của ứng dụng này là khả năng xử lý các cuộc hội thoại chuyên biệt trong môi trường dạy lái xe, khác với các ứng dụng dịch thuật thông thường. Ví dụ, khi nói "hasshin" (khởi hành), các ứng dụng khác có thể ưu tiên dịch thành "phát tin" (hasshin - truyền tin), nhưng ứng dụng độc quyền này sẽ ưu tiên hiển thị "phát tiến" (hasshin - khởi hành). Ứng dụng cũng có thể dịch sang tổng cộng 5 ngôn ngữ, bao gồm tiếng Trung, tiếng Việt, tiếng Indonesia và tiếng Myanmar.

Trong giờ học lái xe, điện thoại thông minh cài đặt ứng dụng được gắn trên bảng điều khiển của xe tập lái, giúp dịch tức thì lời nói của hướng dẫn viên ngồi ở ghế phụ và truyền đạt đến học viên.

Ngoài ra, trong các buổi thực hành sơ cứu như hô hấp nhân tạo, khi hướng dẫn viên người Nhật nói qua micro không dây, các học viên nước ngoài được cho là đã hiểu rõ phần giải thích thông qua ứng dụng.

Hiện tại, ứng dụng này đang được sử dụng tại một trường dạy lái xe ở Hokkaido sau khi nghe tin về hiệu quả của nó, và cũng nhận được các yêu cầu từ Miyazaki và Kochi, cho thấy nó đang dần phổ biến khắp cả nước. Ông Kato cho biết: "Họ nói rằng ứng dụng này rất dễ sử dụng. Chúng tôi cũng nhận được phản hồi tốt từ các học viên."

Lái xe ô tô mang lại sự tự do và tiện lợi trong di chuyển, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra những hậu quả nghiêm trọng nếu có sai sót. Do đó, việc học đúng các quy tắc giao thông là vô cùng quan trọng. Cô Lê Thị Thùy (26 tuổi), hướng dẫn viên người Việt, chia sẻ: "Luật giao thông ở Việt Nam và Nhật Bản khác nhau, vì vậy tôi muốn hướng dẫn thật kỹ để các học viên có thể hiểu rõ."

Ông Kato nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực để các học viên có thể an tâm và an toàn tham gia các khóa học bằng tiếng mẹ đẻ của mình."