Tình hình Mỹ-Venezuela và phản ứng của cộng đồng quốc tế

Việt Nam bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela

[Hà Nội - Thời sự] Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng ngày 3/1 đã bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về tình hình bất ổn trong khu vực do cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela.

Bà Hằng trả lời câu hỏi của phóng viên về phản ứng của Việt Nam. Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đã đưa tin vào ngày 4/1. Việt Nam và Venezuela được biết đến với mối quan hệ hữu nghị.

Chuyên gia cảnh báo: "Mỹ Latinh ở trạng thái không thể tự vệ trước sự can thiệp của Mỹ"

Cũng có ý kiến cho rằng cuộc xâm lược Venezuela sẽ trở thành rủi ro cho toàn khu vực

Ngày 3/1, thành phố Caracas, Venezuela. Rạng sáng cùng ngày, Hoa Kỳ được cho là đã tấn công các cơ sở quân sự bên trong Venezuela và Tổng thống Nicolás Maduro cùng phu nhân đã bị lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ bắt giữ.

Cuộc xâm lược quân sự của Hoa Kỳ vào Venezuela và vụ bắt cóc Tổng thống Nicolás Maduro được cho là sẽ mang lại nguy hiểm nghiêm trọng cho tất cả các quốc gia Mỹ Latinh. Các chuyên gia được hãng tin Agência Brasil phỏng vấn đã chỉ ra rằng hành động lần này của Tổng thống Donald Trump vi phạm mọi quy tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc, là một cuộc tấn công vào một quốc gia có chủ quyền, đồng thời bỏ qua quyền tự quyết của dân tộc.

Giáo sư danh dự Williams Gonçalves thuộc Khoa Quan hệ Quốc tế, Đại học bang Rio de Janeiro (Uerj) đã phát biểu:

“Nguyên tắc tôn trọng chủ quyền quốc gia đã bị chà đạp. Điều đó có nghĩa là tất cả các quốc gia trong khu vực của chúng ta đang ở trong tình thế dễ bị Hoa Kỳ can thiệp theo ý muốn của Tổng thống Hoa Kỳ và lợi ích của các công ty Mỹ. Tóm lại, toàn bộ khu vực của chúng ta đã bị phó mặc cho ý muốn và sự tùy tiện của ông Donald Trump,” Giáo sư danh dự Williams Gonçalves nói.

Ông còn nói thêm rằng việc những hành động như vậy được các chính phủ như Tổng thống Javier Milei của Argentina chấp nhận, và thậm chí được các lực lượng chính trị trong nước ủng hộ, là “đáng tiếc và hoàn toàn không thể chấp nhận được.”

“Đây chính là sự phản bội đối với cuộc đấu tranh mà người dân Argentina đã dày công xây dựng để bảo vệ nền độc lập và tự chủ của mình. Điều tương tự cũng có thể nói về các lực lượng chính trị ở Brazil hoan nghênh và ca ngợi hành động lần này,” ông nói.

Ông Gonçalves, đồng thời là nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học và Công nghệ Quốc gia về Nghiên cứu Hoa Kỳ (INCT-INEU), chỉ ra rằng việc ca ngợi sự can thiệp vào Venezuela thực chất là chấp nhận để ông Donald Trump tùy tiện quyết định “khi nào và vì lý do gì để xâm lược Brazil hoặc các quốc gia lân cận.”

Ông cũng chỉ trích rằng ông Trump đang sử dụng những lời lẽ điển hình của chủ nghĩa đế quốc và thực dân thế kỷ 19.

“Các nguyên thủ quốc gia nên đoàn kết và sử dụng mọi biện pháp pháp lý và chính trị sẵn có để mạnh mẽ lên án sự can thiệp này. Quân đội Brazil cũng nên tuyên bố rõ ràng rằng những can thiệp như vậy sẽ không được chấp nhận trong nước,” ông than thở.

Giáo sư Antônio Jorge Ramalho da Rocha thuộc Khoa Quan hệ Quốc tế, Đại học Brasília (UnB), nhận định rằng Donald Trump “hoàn toàn không có thái độ tôn trọng luật pháp quốc tế.”

“Ông ấy không hiểu các mối quan hệ quốc tế dựa trên chuẩn mực. Cái ông ấy hiểu là các mối quan hệ quốc tế dựa trên sức mạnh, lợi ích ngắn hạn và động cơ trước mắt. Thái độ này đang khiến thế giới trở nên khó đoán và nguy hiểm hơn nhiều,” ông Rocha phân tích.

Theo giáo sư, sự can thiệp lần này mở ra khả năng Hoa Kỳ có thể xâm lược để can thiệp vào chính phủ của bất kỳ quốc gia có chủ quyền nào trong khu vực.

“Những gì đang xảy ra ở Venezuela là một lời cảnh báo rằng chúng ta không được chủ quan. Ngày mai, điều tương tự có thể xảy ra ở Colombia, Brazil, Peru, hoặc bất kỳ quốc gia nào khác,” ông nói.

Một tác động khác được đề cập là nó sẽ góp phần làm sâu sắc thêm sự chia rẽ trong nội bộ xã hội.

“Hoa Kỳ có thể tạo ra một khoảng trống nhỏ để thúc đẩy lợi ích ngắn hạn của mình bằng cách kích động xung đột trong nội bộ xã hội các nước và thúc đẩy các lực lượng cực đoan phát triển. Tuy nhiên, những lợi ích đó hoàn toàn không phù hợp với lợi ích của xã hội và chính phủ hiện hành,” Giáo sư Antônio Jorge Ramalho da Rocha nhận định.

Giáo sư Ramalho da Rocha chỉ ra rằng: “Các dấu hiệu nghiêng về một chế độ cụ thể và can thiệp vào các cuộc bầu cử đang diễn ra trong khu vực đã được nhìn thấy rõ ràng. Đặc biệt, Colombia và Brazil đang là những mục tiêu chính.”

Ông đánh giá rằng, mặc dù Liên Hợp Quốc “đang hoàn toàn rối loạn chức năng,” nhưng vẫn cần phải bảo vệ chủ nghĩa đa phương và hành động quyết đoán hơn.

Giáo sư Ramalho da Rocha chỉ ra rằng tác động của cuộc tấn công này đối với Mỹ Latinh là nghiêm trọng, không chỉ tức thì mà còn mang tính lâu dài.

“Colombia đã huy động quân đội. Brazil cũng sẽ buộc phải làm điều tương tự và triển khai quân đội ở biên giới. Nếu Hoa Kỳ quyết định chiếm đóng quân sự Venezuela, chúng ta sẽ phải đối mặt với một cơn ác mộng. Một tình trạng sa lầy như Việt Nam thứ hai sẽ xuất hiện,” ông nói.

Theo phân tích của giáo sư, xã hội Venezuela bị chia rẽ sâu sắc và chính phủ chưa bao giờ nhận được sự ủng hộ rộng rãi.

“Chính quyền này là một chính phủ cực kỳ tồi tệ đã phá hủy đất nước. Nó chỉ cố gắng áp đặt chế độ bằng ‘tuyên truyền xã hội chủ nghĩa’ hơn là bằng thực tế,” ông nói.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng Venezuela là một quốc gia có chủ quyền và hành động đưa tổng thống ra khỏi lãnh thổ nước mình là vi phạm rõ ràng các chuẩn mực quốc tế.

Sự thật đằng sau cuộc tấn công của chính quyền Trump vào Venezuela: Nhằm kiểm soát Venezuela hơn là bắt giữ Tổng thống Maduro

Tổng thống Venezuela Maduro tại lễ nhậm chức. Ông bị quân đội Mỹ bắt giữ và sẽ bị đưa ra xét xử tại New York.

Tổng thống Trump công bố cuộc tấn công Venezuela vào đêm khuya

Vào khoảng 4 giờ 30 sáng ngày 3/1, Tổng thống Trump đã đăng một bài viết trên mạng xã hội "Truth Social" của mình, cho biết Hoa Kỳ đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và vợ ông, và đưa họ về Hoa Kỳ. Bài viết ngắn gọn có nội dung: "Hợp chủng quốc Hoa Kỳ đã thực hiện thành công một cuộc tấn công quy mô lớn vào Venezuela và lãnh đạo của nước này, Tổng thống Nicolás Maduro. Tổng thống Maduro cùng vợ đã bị bắt giữ và đưa ra nước ngoài. Chiến dịch này được thực hiện phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật của Hoa Kỳ. Chi tiết sẽ được công bố sau. Một cuộc họp báo sẽ được tổ chức vào 11 giờ sáng nay (1 giờ chiều ngày 4/1 theo giờ Nhật Bản)."

Thông báo bất ngờ này đã khiến giới truyền thông ngạc nhiên. Người ta đã dự đoán rằng Tổng thống Trump có thể tấn công Venezuela, và có những suy đoán rằng cuộc tấn công có thể diễn ra sớm nhất vào dịp Giáng sinh. Tuy nhiên, đây vẫn là một thông báo đột ngột. Tổng thống Trump trước đó đã nói trong một cuộc phỏng vấn rằng Tổng thống Maduro "không còn sống lâu nữa". Ông đã biến lời nói đó thành hành động.

Ngày 1/1, Tổng thống Maduro đã nói trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng trên truyền hình quốc gia rằng ông "sẵn sàng hội đàm với Tổng thống Trump về các biện pháp chống buôn bán ma túy." Hãng tin tiếng Tây Ban Nha lớn nhất Hoa Kỳ, Noticias Telemundo, viết rằng: "Tổng thống Maduro tuyên bố Hoa Kỳ đang tăng cường triển khai quân sự ở Caribe để lật đổ ông và tiếp cận nguồn tài nguyên dầu mỏ phong phú của Venezuela. Ông nói: 'Nếu Hoa Kỳ thực sự muốn thảo luận về một thỏa thuận chống buôn bán ma túy, chúng tôi đã sẵn sàng', và còn phát biểu: 'Nếu Hoa Kỳ muốn dầu mỏ của Venezuela, chúng tôi cũng sẵn sàng chấp nhận đầu tư.' Hiện tại, Chevron là công ty lớn duy nhất xuất khẩu dầu thô sang Hoa Kỳ. Tổng thống Maduro cũng tiết lộ ông đã có một cuộc điện đàm 10 phút với Tổng thống Trump vào ngày 21/11/2025."

Lời kêu gọi của Tổng thống Maduro gửi tới Tổng thống Trump đã không được đáp lại. Nói chính xác hơn, vào thời điểm đó, Tổng thống Trump đã ra lệnh cho các chỉ huy quân sự tấn công Venezuela, bắt giữ Tổng thống Maduro và đưa ông về Hoa Kỳ.

Một cuộc tấn công quy mô lớn đã diễn ra. Rạng sáng thứ Bảy, nhiều tiếng nổ lớn được báo cáo ở khắp Venezuela. Các vụ cháy và nổ lớn đã được xác nhận tại các cơ sở quân sự chính như Căn cứ Không quân Generalísimo Francisco de Miranda (còn gọi là Căn cứ Không quân La Carlota) ở Caracas và Fuerte Tiuna. Chính phủ Venezuela tuyên bố rằng ngoài Caracas, các vụ nổ cũng xảy ra quanh cảng La Guaira, cảng lớn nhất của Venezuela. Các vụ cháy cũng được báo cáo ở các bang Aragua, Miranda và La Guaira, và các sự cố này được coi là một phần của cuộc tấn công trên toàn quốc.

Tổng thống Trump là người ra quyết định cuối cùng

Quyết định ra lệnh tấn công lần này được thực hiện bởi Tổng thống Trump, Phó Tổng thống JD Vance, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio. Đã có xác nhận rằng chính Tổng thống Trump là người ra lệnh tấn công quy mô lớn vào nhiều mục tiêu, bao gồm các cơ sở quân sự bên trong Venezuela.

Tổng thống Trump từ trước đã trao quyền cho các chỉ huy quân đội Mỹ thực hiện các cuộc tấn công bên trong Venezuela. Các quan chức cho biết, các nhà lập kế hoạch quân sự đã sẵn sàng hành động sớm nhất vào ngày Giáng sinh, nhưng các chiến dịch khác đã được ưu tiên. Vào thời điểm đó, các cuộc không kích của quân đội Mỹ nhằm vào các lực lượng liên quan đến ISIS ở Nigeria được cho là cấp bách hơn, và chiến dịch Venezuela đã bị hoãn lại. Sau Giáng sinh, cũng có cơ hội tấn công nhưng chiến dịch đã bị trì hoãn do điều kiện thời tiết. Các nhà lãnh đạo quân đội Mỹ cho biết họ đã không đưa ra phê duyệt cuối cùng cho đến khi các điều kiện tối đa hóa khả năng thành công được thiết lập.

Mười phút sau khi Tổng thống Trump công bố cuộc tấn công Venezuela, phóng viên Tyler Bajer của tờ New York Times tại Nhà Trắng đã trực tiếp gọi điện cho Tổng thống Trump. Phóng viên này viết: "Tôi đã gọi cho Tổng thống để hiểu rõ hơn về những gì đã xảy ra và những gì sẽ diễn ra tiếp theo. Sau ba hồi chuông, ông ấy nhấc máy và trả lời một số câu hỏi. Tổng thống Trump đầu tiên ca ngợi sự thành công của chiến dịch, nói rằng: 'Đã có rất nhiều kế hoạch tỉ mỉ, những lực lượng thực sự tuyệt vời, và những con người tuyệt vời. Thực tế, đây là một chiến dịch xuất sắc.' Tôi tiếp theo hỏi liệu quân đội Mỹ và các cơ quan thực thi pháp luật có xin phép Quốc hội trước khi tiến hành cái mà ông ấy gọi là 'cuộc tấn công quy mô lớn' hay không. Ông ấy trả lời: 'Chúng ta sẽ nói về điều đó. Tôi sẽ tổ chức một cuộc họp báo.' Tôi cũng cố gắng hỏi ông ấy hình dung tương lai của Venezuela như thế nào, và tại sao một chiến dịch có mức độ rủi ro cao như vậy lại đáng để thực hiện. Ông ấy nói: 'Bạn sẽ biết tất cả vào lúc 11 giờ,' rồi cúp máy. Cuộc gọi này kéo dài 50 giây" (bài viết ngày 3/1: "In a Phone Interview, Trump Celebrated the Capture of Maduro").

Tổng thống Maduro sẽ bị xét xử tại New York

Tổng thống Trump đã tiết lộ rằng cuộc tấn công được thực hiện phối hợp giữa quân đội Hoa Kỳ và "các cơ quan thực thi pháp luật". Năm 2020, Tổng thống Maduro đã bị truy tố tại New York với các tội danh "khủng bố ma túy" và âm mưu buôn lậu cocaine. Theo lời của Tổng thống Trump, Hoa Kỳ đã thực thi lệnh bắt giữ Tổng thống Maduro. Ngoài ra, Tổng thống Trump đã treo thưởng 50 triệu USD cho việc bắt giữ Tổng thống Maduro. Tổng thống Trump chưa làm rõ liệu các cơ quan thực thi pháp luật có bao gồm CIA hay không.

Ngoại trưởng Rubio đã đăng trên mạng xã hội 'X' vào ngày 27/7 rằng: "Nicolás Maduro không phải là tổng thống hợp pháp của Venezuela, và chế độ của ông ta không được công nhận là một chính phủ hợp pháp. Ông ta là thủ lĩnh của tổ chức khủng bố ma túy 'Cartel de los Soles' đã kiểm soát quốc gia, và bị truy tố vì liên quan đến việc buôn lậu ma túy vào Hoa Kỳ." Đây là nhận định chung của chính quyền Trump về Tổng thống Maduro.

Bộ trưởng Tư pháp Bondi cũng cho biết Tổng thống Maduro và vợ ông, Cilia Flores, bị truy tố với các tội danh "âm mưu khủng bố ma túy, âm mưu buôn lậu cocaine, sở hữu súng máy và thiết bị phá hoại, và âm mưu sở hữu súng máy và thiết bị phá hoại chống lại Hoa Kỳ." Bà còn nói thêm: "Họ sẽ sớm đối mặt với tất cả sự nghiêm khắc của hệ thống tư pháp Hoa Kỳ, trên đất Mỹ, tại các tòa án Mỹ." Hơn nữa, vào ngày 3/1, Bộ trưởng này đã tiết lộ rằng Tổng thống Maduro và vợ ông đã bị truy tố tại Tòa án Liên bang Khu vực phía Nam New York.

Thượng nghị sĩ Cotton của Ủy ban Quân vụ Thượng viện đã viết trên tài khoản 'X' của mình: "Nicolás Maduro không chỉ là một nhà độc tài bất hợp pháp. Ông ta đã điều hành một tổ chức buôn bán ma túy quy mô lớn. Đó là lý do tại sao ông ta bị truy tố tại tòa án Mỹ với tội danh buôn bán ma túy và khủng bố ma túy khoảng 6 năm trước. Tôi vừa nói chuyện với @SecRubio (Ngoại trưởng Rubio) và xác nhận rằng Maduro đang bị giam giữ bởi Hoa Kỳ và sẽ đối mặt với công lý vì các tội ác chống lại công dân Mỹ."

Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Lando đã ca ngợi hành động của Mỹ ở Nam Mỹ trong một bài đăng trên 'X' vào sáng thứ Bảy, viết rằng: "Một bình minh mới đã đến với Venezuela! Tên bạo chúa đã ra đi. Giờ đây, hắn cuối cùng sẽ phải đối mặt với công lý cho tội ác của mình."

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Lee đã đăng trên 'X' rằng: "Ngoại trưởng Rubio giải thích rằng Nicolás Maduro đã bị nhân viên Mỹ bắt giữ và sẽ bị đưa ra xét xử tại Hoa Kỳ vì các cáo buộc hình sự, và hành động quân sự mà chúng ta thấy tối nay được thực hiện để bảo vệ và phòng thủ cho những người thực thi lệnh bắt giữ. Hành động này có khả năng nằm trong phạm vi quyền hạn vốn có của Tổng thống theo Điều II Hiến pháp để bảo vệ nhân viên Mỹ khỏi các cuộc tấn công thực tế hoặc sắp xảy ra. Ngoại trưởng Rubio đã đưa ra dự đoán rằng không có thêm hành động nào được dự kiến ở Venezuela bây giờ Maduro đã bị giam giữ bởi Hoa Kỳ." Chính quyền Trump ngụ ý rằng chiến dịch lần này nhằm mục đích bắt giữ Tổng thống Maduro và không có ý định "thay đổi chế độ" ở Venezuela.

Hành vi coi thường chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế

Cách làm của Tổng thống Trump là thô bạo. Mặc dù bị truy tố trong nước Mỹ, nhưng hành động quân đội và các cơ quan thực thi pháp luật vượt biên giới để bắt giữ một người sống ở nước ngoài là hành vi chà đạp lên chủ quyền quốc gia của nước đó. Hơn nữa, nếu người đó là Tổng thống, thì dù có biện minh thế nào đi nữa cũng không thể chấp nhận được theo luật pháp quốc tế. Điều này giống hệt một câu chuyện phim hành động Mỹ về cuộc chiến chống lại mafia ma túy ở Nam Mỹ.

Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela, Tướng Vladimir Padrino López, đã lên án hành động này là "xâm lược" và "hành vi bạo lực trắng trợn". Phó Tổng thống Delcy Rodríguez, người dự kiến sẽ đứng đầu chính quyền tiếp theo, cho biết bà không biết tung tích của Tổng thống Maduro và phu nhân, đồng thời đưa ra tuyên bố "yêu cầu Tổng thống Trump và chính phủ Hoa Kỳ cung cấp bằng chứng sống ngay lập tức về Tổng thống Maduro và Đệ nhất phu nhân." Ngoài ra, Bộ Truyền thông Venezuela cũng đã đưa ra tuyên bố ban hành "tình trạng khẩn cấp" sau cuộc tấn công nhằm vào Tổng thống Maduro. Tuyên bố này ghi rõ "bác bỏ, lên án và chỉ trích" hành động quân sự của Hoa Kỳ.

Nhiều nghị sĩ Đảng Cộng hòa ca ngợi Tổng thống Trump

Liên quan đến chiến dịch lần này, dư luận ở Mỹ đang lan rộng. Nhiều nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã phát biểu ủng hộ chiến dịch. Hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa Salazar, đại diện bang Florida, đã viết trên 'X': "Tối nay, tiếng kêu gọi tự do mới đang vang vọng khắp bán cầu. Mạnh mẽ, rõ ràng và không thể ngăn cản. Tự do muôn năm! (¡Viva la libertad!)"

Hạ nghị sĩ Giménez, đại diện bang Florida, nơi tiếp nhận nhiều người tị nạn từ Nam Mỹ, đã viết: "Hôm nay là một ngày trọng đại đối với Florida, nơi đa số người tị nạn Venezuela, Cuba và Nicaragua đang sinh sống. Đây là cộng đồng mà tôi đại diện, và chúng tôi tràn đầy cảm xúc và hy vọng. Chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn vĩnh viễn tới Tổng thống Trump và các quân nhân dũng cảm của quân đội Mỹ đã thực hiện thành công chiến dịch quân sự tuyệt vời này."

Hạ nghị sĩ Barletta, cũng đại diện bang Florida, đã ca ngợi hết lời: "Đây chính là hình ảnh của một lãnh đạo thực sự quyết đoán. Đất nước chúng ta đã phải đối mặt với mối đe dọa an ninh quốc gia chưa từng có từ chế độ Maduro bất hợp pháp. Trong nhiều năm không bị ngăn chặn, Maduro đã đưa ma túy vào Hoa Kỳ, khiến vô số người Mỹ thiệt mạng, bắt cóc những người Mỹ vô tội, cho phép các thành viên của các cartel bạo lực như Tren de Aragua và Cartel de los Soles tràn vào Hoa Kỳ, và gây bất ổn an ninh khu vực. Chế độ này cũng đã liên minh với các kẻ thù của Hoa Kỳ như Iran, Trung Quốc, Nga, Cuba, Hezbollah và Hamas. Tiếp tục bỏ qua những hành động này là cực kỳ vô trách nhiệm và đe dọa an ninh quốc gia của chúng ta. Trong khi những người khác còn do dự, Tổng thống Trump đã nhận ra mối đe dọa này một cách chính xác và hành động dứt khoát. Tất cả người dân Mỹ nên biết ơn Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth và quân đội Mỹ anh hùng."

Nghị sĩ Dân chủ chỉ trích hành động không có sự chấp thuận của Quốc hội là vi hiến

Cũng có những tiếng nói chỉ trích chiến dịch lần này. Hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Moulton đã gay gắt lên án hành động của chính quyền Trump ở Venezuela vào ban đêm, cho rằng "không có quyền hạn thích hợp để bắt giữ Tổng thống Maduro, và cũng không có mối đe dọa tức thì nào đối với người Mỹ." Ông chỉ trích: "Quốc hội chưa phê chuẩn cuộc chiến này. Venezuela không phải là mối đe dọa tức thì đối với Hoa Kỳ. Đây là một sự thay đổi chế độ liều lĩnh và có chọn lọc (Iraq 2.0) đang đặt mạng sống của người Mỹ vào nguy hiểm mà không có kế hoạch tương lai. Cái giá của chiến tranh lớn hơn nhiều so với 'chiến lợi phẩm'."

Tương tự, Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Gallego đã lên án chiến dịch của Tổng thống Trump ở Venezuela và chỉ ra trên 'X' rằng "Hoa Kỳ đã sai." Ông nói: "Tôi đã tham gia vào một số trận chiến khốc liệt nhất trong cuộc chiến Iraq. Tôi đã chứng kiến đồng đội hy sinh, và chứng kiến dân thường bị cuốn vào một cuộc chiến không chính đáng. Dù kết quả thế nào, việc khởi xướng cuộc chiến này ở Venezuela đã là một sai lầm của chúng ta."

Hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Schultz đã chỉ trích việc hành động quân sự được thực hiện mà không có sự chấp thuận của Quốc hội: "Tôi sẽ truy cứu lý do tại sao Quốc hội và người dân Mỹ bị loại trừ khỏi chiến dịch này. Việc Quốc hội không tham gia trước đó tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục chế độ bất hợp pháp ở Venezuela. Quốc hội phải được cung cấp thông tin đầy đủ và tổ chức một phiên điều trần về cuộc xâm lược này." Hạ nghị sĩ Clark cũng chỉ trích Tổng thống Trump với giọng điệu gay gắt: "Chính quyền Trump đã phát động một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào một quốc gia có chủ quyền và bắt cóc tổng thống đương nhiệm của nước đó mà không có sự chấp thuận của Quốc hội và không xem xét hậu quả. Hành vi xâm lược này là vi hiến, phi Mỹ và là mối đe dọa trực tiếp đối với nền dân chủ."

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Gallego, người có kinh nghiệm tham chiến tại Iraq, cũng chỉ ra những lo ngại rằng hành động quân sự lần này là sự can thiệp vào công việc nội bộ của Venezuela và thậm chí nhằm mục đích thay đổi chế độ: "Không có lý do chính đáng để Hoa Kỳ gây chiến với Venezuela. Tôi biết rõ kết quả thực tế của một cuộc chiến tranh bất hợp pháp được khởi xướng bằng cách bán dối cho người dân. Chúng ta đã thề sẽ không lặp lại sai lầm tương tự. Nhưng điều đó lại đang xảy ra một lần nữa."

Hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Vindman, cựu quân nhân, chỉ ra những lo ngại về việc tình hình có thể leo thang: "Tôi xin nói rõ. Tổng thống Trump đã phát động chiến tranh ở Venezuela mà không có sự chấp thuận của Quốc hội và vi phạm Hiến pháp. Trong 20 năm qua, chúng ta đã học được một cách đau đớn rằng chiến tranh dễ bắt đầu nhưng khó kết thúc. Kế hoạch thường sụp đổ ngay từ lần tiếp xúc đầu tiên. Tôi đã chứng kiến điều đó ở Iraq. Trump đã sai. Không nên bắt đầu chiến tranh ở Venezuela. Đó không phải là điều người dân Mỹ mong muốn, không phải 'Nước Mỹ trên hết', và không đáng để đổ máu và tài sản của Mỹ."

Tổng thống Trump nhắm tới sự thống trị vĩnh viễn ở Venezuela

Ngoại trưởng Rubio đã nói rằng chiến dịch lần này nhằm mục đích bắt giữ Tổng thống Maduro và không có ý định can thiệp sâu hơn vào Venezuela. Tuy nhiên, vào ngày 3/1, Tổng thống Trump đã có bài phát biểu tại dinh thự riêng Mar-a-Lago ở Florida, nói: "Chúng tôi sẽ điều hành đất nước này (Venezuela) cho đến khi chúng tôi có thể đạt được một sự chuyển giao an toàn, phù hợp và thận trọng. Chúng tôi phải thận trọng. Đó là nguyên tắc của chúng tôi. Chúng tôi muốn hòa bình, tự do và công lý cho những người dân Venezuela vĩ đại. Chúng tôi không thể chấp nhận việc một người khác không quan tâm đến lợi ích của người dân lên nắm quyền. Chúng tôi sẽ không để điều đó xảy ra. Chúng tôi sẽ ở lại đây cho đến khi một sự chuyển giao phù hợp được thực hiện."

Có vẻ như ông ấy đang nhắm đến một "thay đổi chế độ" ở Venezuela, điều đã thất bại ở Afghanistan và Iraq. Vấn đề có thể không chỉ dừng lại ở việc bắt giữ một "tội phạm ma túy". Chính quyền Trump đã chỉ ra việc thiết lập quyền kiểm soát của Hoa Kỳ ở Nam Mỹ trong "Chiến lược An ninh Quốc gia" được công bố vào tháng 11. Có vẻ như Tổng thống Trump không học được bài học từ Việt Nam, Afghanistan hay Iraq.

Vấn đề được chỉ ra trong "Bài xã luận" của New York Times

Tờ New York Times đã chỉ rõ những vấn đề của chiến dịch quân sự lần này trong một "bài xã luận" (ngày 3/1, Donald Trump’s Attack on Venezuela Is Illegal and Unwise).

Bài xã luận này chỉ ra các vấn đề của Tổng thống Maduro: "Có lẽ ít ai đồng cảm với ông Maduro. Ông ấy là một nhà lãnh đạo phi dân chủ và đàn áp, đã gây bất ổn cho Tây bán cầu trong những năm gần đây. Liên Hợp Quốc gần đây đã công bố một báo cáo chi tiết về các vụ giết người, tra tấn, bạo lực tình dục và bắt giữ tùy tiện kéo dài hơn một thập kỷ, do tay sai của ông ấy thực hiện đối với phe đối lập chính trị. Ông ấy đã đánh cắp cuộc bầu cử tổng thống năm ngoái, và gây ra làn sóng di cư của khoảng 8 triệu người, dẫn đến hỗn loạn kinh tế và chính trị trên toàn khu vực." Đồng thời, bài xã luận cũng chỉ ra sai lầm của chính quyền Trump: "Nếu có một bài học quan trọng nhất rút ra từ ngoại giao Mỹ trong 100 năm qua, thì đó là việc cố gắng loại bỏ một chế độ, dù đáng ghét đến mấy, cũng rất có thể sẽ làm tình hình tồi tệ hơn."

Bài xã luận tiếp tục: "Ông Trump vẫn chưa đưa ra một lời giải thích nhất quán về hành động của mình ở Venezuela. Ông ta đang đẩy Hoa Kỳ vào một cuộc khủng hoảng quốc tế mà không có lý do chính đáng. Nếu ông Trump muốn khẳng định tính hợp pháp, Hiến pháp đã chỉ rõ con đường ông ấy nên đi: Tham vấn Quốc hội. Hành động của ông ấy mà không có sự chấp thuận của Quốc hội là vi phạm luật pháp Hoa Kỳ." Bài xã luận còn chỉ ra rằng tuyên bố của Tổng thống Trump là vô căn cứ: "Trong lịch sử, các chính phủ đã gọi lãnh đạo của các nước đối địch là khủng bố và biện minh cho các cuộc xâm lược quân sự là hành động của cảnh sát. Tuyên bố này, trong trường hợp này, đặc biệt lố bịch. Venezuela không phải là một quốc gia sản xuất fentanyl hoặc các loại ma túy khác đang tràn lan ở Hoa Kỳ trong những năm gần đây, và phần lớn cocaine được sản xuất ở nước này chảy sang châu Âu."

Hơn nữa, về lý do đằng sau hành động lần này, bài xã luận tiết lộ ý định thực sự của chính quyền Trump: "Một lời giải thích thuyết phục hơn có thể nằm trong 'Chiến lược An ninh Quốc gia' của chính quyền Trump được công bố gần đây. Trong đó, quyền kiểm soát Mỹ Latinh đã được khẳng định. 'Sau nhiều năm bị bỏ quên, Hoa Kỳ sẽ tái khẳng định và thực thi Học thuyết Monroe, khôi phục ưu thế của Mỹ ở Tây bán cầu.' Venezuela dường như là mục tiêu đầu tiên của chủ nghĩa đế quốc mới này, nhưng đó là một thế giới quan nguy hiểm và bất hợp pháp." Và bài xã luận kết luận bằng một giọng điệu cực kỳ gay gắt: "Ông Trump không có bất kỳ cơ sở pháp lý nào để biện minh cho cuộc tấn công Venezuela."

Và bài xã luận cảnh báo: "Những hậu quả tồi tệ nhất được dự đoán bao gồm sự gia tăng bạo lực từ tổ chức vũ trang cánh tả ELN của Colombia có căn cứ ở miền tây Venezuela, và sự hỗn loạn do các tổ chức bán quân sự Colectivos hoạt động dưới chế độ Maduro gây ra. Sự bất ổn gia tăng sẽ làm chấn động thị trường năng lượng và lương thực, đồng thời đẩy nhanh làn sóng di cư. Chúng tôi rất lo ngại rằng chủ nghĩa phiêu lưu quân sự của ông Trump sẽ làm tăng đau khổ cho người dân Venezuela, gây bất ổn khu vực và gây thiệt hại lâu dài cho lợi ích quốc tế của Hoa Kỳ. Hành động hiếu chiến của ông Trump rõ ràng đang chà đạp lên luật pháp."

Hình ảnh chính quyền Trump tàn nhẫn

Người viết bài này đã theo dõi các chính sách của Tổng thống Trump. Tôi đã thấy Tổng thống Trump thiếu lý tưởng, không hiểu biết lịch sử và thiếu đạo đức như thế nào. Chẳng hạn, trong chiến tranh Ukraine, thái độ của ông ấy đối với Tổng thống Zelensky và chính sách về Ukraine thay đổi tùy theo tâm trạng. Ý nghĩa lịch sử của chiến tranh Ukraine hoàn toàn không nằm trong tầm mắt ông ấy. Đối với Tổng thống Trump, điều quan trọng, hay tiêu chí đánh giá, theo nghĩa tốt là "liệu có lợi cho lợi ích của Mỹ hay không", và theo nghĩa xấu là "liệu có lợi cho công việc kinh doanh gia đình của Trump hay không". Như Tổng thống Maduro đã chỉ ra, mục tiêu thực sự của Tổng thống Trump có thể là kiểm soát nguồn tài nguyên dầu mỏ phong phú của Venezuela.

Ngoài ra, chính quyền Trump "tàn nhẫn" và "khốc liệt". Một chiếc thuyền nhỏ rời Venezuela. Không rõ đó có phải là thuyền buôn lậu ma túy hay không. Thông thường, người ta sẽ lên thuyền, khám xét, bắt giữ nếu có nghi ngờ và đưa ra xét xử. Đó là "nguyên tắc của một quốc gia pháp quyền". Tuy nhiên, kể từ tháng 8, những gì chính quyền Trump đã làm là đánh chìm những chiếc thuyền nhỏ bị nghi ngờ bằng các cuộc tấn công từ trên không mà không cần xác nhận nghi ngờ. Những người sống sót bám víu vào con thuyền đang chìm lại bị máy bay chiến đấu tấn công và giết chết. Đó là điều mà Bộ trưởng Quốc phòng đã chỉ thị. Vấn đề Venezuela là một sự kiện đặt ra câu hỏi về bản chất của chính quyền Trump, và có thể là khởi đầu cho sự kết thúc.